Zadłużenie firmy jak sprawdzić krok po kroku
Zadłużenie firmy sprawdzisz, łącząc kilka źródeł: profil firmy w DlugiInfo, Krajowy Rejestr Zadłużonych, odpis i sprawozdania z KRS albo wpis w CEIDG oraz białą listę VAT. Przy dużych kontraktach warto dodatkowo poprosić kontrahenta o zaświadczenia o niezaleganiu.
Redakcja DlugiInfo
Zadłużenie firmy jak sprawdzić? Połącz cztery źródła: profil firmy w DlugiInfo z etykietą długu, Krajowy Rejestr Zadłużonych, odpis i sprawozdania z KRS albo wpis w CEIDG oraz białą listę VAT. Przy dużym kontrakcie poproś też kontrahenta o zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach i składkach.
Każde z tych źródeł odpowiada na inne pytanie. Rejestr mówi, czy firma formalnie istnieje i działa. Sprawozdanie pokazuje, ile była winna na koniec roku obrotowego. Krajowy Rejestr Zadłużonych mówi, czy toczy się upadłość lub restrukturyzacja. Profil w DlugiInfo pokazuje, czy inny wierzyciel udokumentował niezapłacony dług. Dopiero razem dają obraz, na którym można oprzeć decyzję o kredycie kupieckim.
Ustal, z jaką formą prawną masz do czynienia
Od formy prawnej zależy, gdzie szukać. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna, komandytowa czy jawna są w KRS i, poza pewnymi wyjątkami, składają sprawozdania finansowe. Jednoosobowa działalność gospodarcza i spółka cywilna są w CEIDG, a sprawozdań publicznie nie ma. W przypadku spółki z o.o. pamiętaj też, że za jej długi co do zasady odpowiada spółka swoim majątkiem, a nie wspólnicy.
Przeczytaj bilans, zanim podpiszesz umowę ze spółką
Sprawozdanie finansowe pobierzesz bezpłatnie z publicznego repozytorium dokumentów finansowych prowadzonego przy KRS. Kilka pozycji powie dużo nawet osobie, która nie jest księgową.
- Zobowiązania krótkoterminowe w porównaniu z aktywami obrotowymi. Jeśli zobowiązania wyraźnie przewyższają należności, zapasy i gotówkę, firma może mieć kłopot z bieżącymi płatnościami.
- Kapitał własny. Ujemny kapitał własny oznacza, że zobowiązania przekraczają majątek.
- Wynik netto w kolejnych latach. Jedna strata to nie dramat, kilka lat strat z rzędu to już trend.
- Data złożenia. Sprawozdanie za poprzedni rok może mieć kilka miesięcy opóźnienia, a brak sprawozdań za kilka lat to sygnał ostrzegawczy.
Bilans to zdjęcie z jednego dnia, zwykle z końca roku. Nie pokaże zaległości, które powstały w ostatnim kwartale. Dlatego potrzebne są źródła bieżące.
Sprawdź bieżące sygnały w rejestrach
W odpisie z KRS widać aktualne wzmianki: otwarcie likwidacji, zmiany zarządu, wpisy o postępowaniach. W CEIDG sprawdzisz, czy działalność jest aktywna, zawieszona czy wykreślona. Krajowy Rejestr Zadłużonych pokaże postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne oraz część informacji z postępowań egzekucyjnych. Biała lista VAT pokaże status podatnika i rachunki bankowe.
Częste zmiany rachunku bankowego, wykreślenie z rejestru VAT czy nagła zmiana osób w zarządzie same w sobie niczego nie przesądzają. Warto jednak zapytać o nie kontrahenta, zanim zgodzisz się na odroczony termin.
Zobacz, czy inni wierzyciele zgłosili dług
Rejestry państwowe nie zbierają informacji o niezapłaconych fakturach między firmami. Takie dane trafiają do biur informacji gospodarczej, które działają na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych, oraz do DlugiInfo, gdzie dług pokazuje wierzyciel po naszej procedurze.
U nas dług musi być wymagalny od co najmniej 60 dni, wynosić co najmniej 500 zł, być udokumentowany i niesporny. Wierzyciel musi wcześniej, co najmniej 30 dni przed publikacją, wysłać dłużnikowi wezwanie z ostrzeżeniem. My wysyłamy firmie zawiadomienie z terminem 14 dni na sprzeciw albo zgłoszenie spłaty. Spłata zdejmuje dług od razu, a jeśli spłaty nie ma, wpis wygasa po 12 miesiącach. Dzięki temu etykieta „Aktywny dług” na profilu dotyczy należności sprawdzonej, a nie pomówienia. Więcej o tym, jak wyglądają takie wpisy, przeczytasz na stronie o zadłużeniu firmy.
Poproś kontrahenta o dokumenty
Przy dużej umowie, dostawie na wysoką kwotę albo długiej współpracy nie ma nic niestosownego w prośbie o dokumenty. Najczęściej spotykane to:
- zaświadczenie z urzędu skarbowego o niezaleganiu w podatkach,
- zaświadczenie z ZUS o niezaleganiu w opłacaniu składek,
- aktualne sprawozdanie albo bilans roboczy, jeśli firma zgodzi się je udostępnić,
- referencje od innych dostawców.
Odmowa nie musi oznaczać złej woli, ale powinna wpłynąć na warunki: krótszy termin, przedpłatę albo zabezpieczenie.
Zwróć uwagę na zachowanie kontrahenta w trakcie współpracy
Część sygnałów zadłużenia nie trafia do żadnego rejestru, ale widać je w codziennym kontakcie. Kontrahent, który dotąd płacił w terminie, zaczyna prosić o wydłużenie terminów, płaci częściami albo reguluje starsze faktury dopiero po wysłaniu nowego zamówienia. Zmieniają się osoby odpowiedzialne za płatności, a odpowiedzi na maile przychodzą coraz później. Pojedynczy taki sygnał niczego nie przesądza. Kilka naraz to dobry moment, żeby ponownie sprawdzić profil firmy i rejestry oraz zastanowić się nad zmniejszeniem limitu kupieckiego.
Warto też regularnie przeglądać własne należności według wieku. Zestawienie faktur przeterminowanych o 30, 60 i 90 dni, które przygotuje każda księgowa, szybko pokazuje, którzy odbiorcy wymagają uwagi.
Zestawienie źródeł w jednej tabeli
| Źródło | Co pokazuje | Czego nie pokazuje |
|---|---|---|
| CEIDG i KRS | Status, dane rejestrowe, wzmianki o likwidacji i postępowaniach | Niezapłacone faktury |
| Sprawozdanie finansowe | Zobowiązania i wynik na dzień bilansowy | Stan bieżący |
| Krajowy Rejestr Zadłużonych | Upadłość, restrukturyzacja, część postępowań egzekucyjnych | Długi wobec kontrahentów poza postępowaniami |
| Biała lista VAT | Status podatnika VAT, rachunki bankowe | Zaległości podatkowe |
| Profil w DlugiInfo | Udokumentowane długi zgłoszone przez wierzycieli, komentarze kontrahentów | Długi, których nikt nie zgłosił |
Jednorazowa kontrola to dopiero początek
Zadłużenie firmy zmienia się z miesiąca na miesiąc. Przy stałych odbiorcach lepiej ustawić obserwację niż co kwartał sprawdzać wszystko od nowa. Monitoring kontrahentów wysyła mailem alert o nowym długu, o spłacie, o nowym komentarzu, o zmianie statusu w rejestrze i na białej liście VAT.
Plan Kontrahent obejmuje monitoring 25 firm i kosztuje 199 zł netto + 23% VAT miesięcznie albo 99 zł netto + 23% VAT miesięcznie przy płatności rocznej. Firma, która pracuje z setkami odbiorców, wybierze plan Firma z monitoringiem 250 firm, importem listy z pliku CSV i pięcioma użytkownikami za 499 zł netto + 23% VAT miesięcznie albo 249 zł netto + 23% VAT miesięcznie rocznie. Pełne porównanie znajdziesz w cenniku.
Udokumentuj, co sprawdziłeś
Gdy przy sporze albo kontroli trzeba będzie wykazać, że kontrahent był rzetelnie zweryfikowany, przydaje się dokument z datą. Raport PDF profilu firmy zawiera dane z rejestrów, etykietę długu i datę sporządzenia. Możesz go dołączyć do dokumentacji umowy. Wydruk wyniku z białej listy VAT w dniu płatności również warto zachować.
Jeśli chcesz najpierw zobaczyć prostszą ścieżkę, zajrzyj do poradnika jak sprawdzić, czy firma ma długi.
Wpisz NIP albo nazwę firmy w wyszukiwarkę DlugiInfo i sprawdź jej profil, zanim wydasz towar albo wystawisz fakturę z odroczonym terminem.
Pytania i odpowiedzi
01 Czy sprawozdanie finansowe pokazuje zadłużenie spółki?
Tak, w bilansie widać zobowiązania krótko i długoterminowe. To jednak stan na dzień bilansowy, często sprzed wielu miesięcy, więc nie zastępuje bieżącej kontroli.
02 Jak sprawdzić zadłużenie jednoosobowej działalności?
Jednoosobowa działalność nie składa sprawozdań do KRS. Pozostają CEIDG, Krajowy Rejestr Zadłużonych, biała lista VAT, profil firmy w DlugiInfo i zaświadczenia, o które można poprosić samego przedsiębiorcę.
03 Czy mogę poprosić kontrahenta o zaświadczenie z urzędu skarbowego lub ZUS?
Tak. Przedsiębiorca może sam uzyskać zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach i składkach i przekazać je kontrahentowi. Przy większych umowach to zwykła praktyka.